Marzec miesiącem Świadomości Raka Jelita Grubego
23-03-2026 Liwia Gliścińska

Marzec miesiącem Świadomości Raka Jelita Grubego

Marzec w kalendarzu medycznym jest czasem szczególnym, poświęconym świadomości raka jelita grubego. To jeden z najczęściej występujących nowotworów, jednak niewielu z nas zdaje sobie sprawę z tego, że można go wykryć na bardzo wczesnym etapie, a nawet mu zapobiec! Wystarczy odrobina uwagi i troski o własne ciało. Właśnie dlatego tak ważna jest profilaktyka, czyli wiedza, która może uratować zdrowie – najcenniejszy dar, jaki posiadamy.

Rak jelita grubego Kto powinien być szczególnie czujny?

Rak jelita grubego najczęściej dotyka osoby starsze. Oznacza to, że kluczową grupą wiekową są kobiety i mężczyźni po 50. roku życia – w tym wieku ryzyko zachorowania znacznie wzrasta. Jednak jeśli w Twojej najbliższej rodzinie (rodzice, rodzeństwo) ktoś chorował na ten nowotwór, powinieneś zacząć badania profilaktyczne wcześniej, najlepiej skonsultować to z lekarzem już po 40. urodzinach, a nawet wcześniej. Dziedziczność odgrywa tu dużą rolę. Również w sytuacji, gdy zaobserwujesz niepokojące Cię objawy – nie czekaj, tylko jak najszybciej podejmij działanie, zaczynając właśnie od badań profilaktycznych.

Na co zwrócić uwagę?

Nasz organizm często wysyła do nas sygnały, że coś jest nie tak. W przypadku jelit, nie wolno ignorować następujących objawów (zwłaszcza jeśli utrzymują się już przez jakiś czas):

  • Krew w stolcu – to najważniejszy sygnał. Nawet jeśli zmagasz się z hemoroidami, warto ten objaw skonsultować z lekarzem.
  • Zmiana rytmu wypróżnień – niewyjaśnione zaparcia, które wcześniej nie miały miejsca lub/i pojawiają się one naprzemiennie z biegunkami. Istotnym sygnałem jest także zmiana wyglądu stolca (np. staje się cieńszy).
  • Bóle brzucha – częste skurcze, wzdęcia lub uczucie pełności, które nie mijają po posiłku.
  • Ciągłe zmęczenie i utrata wagi – anemia (niedokrwistość) bez jasnej przyczyny lub chudnięcie bez zmiany diety.

Jeśli zauważysz u siebie te objawy, możliwie jak najszybciej umów się na wizytę u lekarza pierwszego kontaktu.

 

Co możesz zrobić już dziś?

Mamy ogromny wpływ na zdrowie naszych jelit. Przedstawiamy garść praktycznych wskazówek, które możesz wprowadzić w życie od zaraz:

Pokochaj błonnik działa w jelitach jak miotła, „wymiatając” resztki pokarmowe i toksyny, a także zapobiegając zaparciom. Jeśli możesz, zamiast białego pieczywa wybieraj razowe. Do każdego posiłku dodawaj warzywa. Wprowadź do diety kasze (np. gryczaną, jęczmienną), strączki (soczewicę, fasolę), garść orzechów dziennie.

Ogranicz czerwone i przetworzone mięso – wędliny, kiełbasy, parówki. Postaraj się jeść je rzadziej, wybierając raczej chude gatunki (drób). Dobrym pomysłem jest zastępowanie wędlin na kanapkach pastami warzywnymi lub serem, np. twarogowym.

Pij wodę – jest ona niezbędna do prawidłowej pracy jelit i usprawnia działanie błonnika. Polecamy dobry nawyk – noszenie ze sobą butelki wody. Najlepszy rezultat dają pite regularnie małe łyki, a nie duża ilość wypita naraz.

Ruszaj się – tak, aktywność fizyczna także pobudza jelita do pracy. Nie musisz od razu biegać maratonów – wystarczy regularność, np. 30 minut szybkiego spaceru dziennie. Jeśli możesz, wybierz schody zamiast windy lub wysiądź przystanek wcześniej z autobusu.

Wszystkie prozdrowotne zmiany w stylu życia są ważne, ale nic nie zastąpi badań profilaktycznych. To jedyny sposób, by wykryć chorobę na etapie, gdy jest w pełni wyleczalna. Najpopularniejsze badania w zakresie profilaktyki raka jelita grubego to:

Kolonoskopia – badanie podczas którego lekarz ogląda wnętrze jelita grubego i może od razu usunąć ewentualne polipy (zmiany, z których z czasem może rozwinąć się rak).

Test na krew utajoną w stolcu – to proste badanie można wykonać w domu. Polega na pobraniu próbki stolca, którą oddaje się do laboratorium. Pozwala wykryć niewidoczną gołym okiem krew.

W Polsce działają programy przesiewowe, w ramach których osoby w określonym wieku mogą wykonać kolonoskopię bezpłatnie i bez skierowania. Zapytaj o to swojego lekarza lub sprawdź na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia.

Drodzy Czytelnicy, jelita to nasz drugi mózg! Dbajmy o nie z taką samą troską, z jaką dbamy o naszych najbliższych. Zmiana kilku nawyków i jedno badanie raz na kilka lat to naprawdę niewielka cena za zdrowie i spokój ducha.

Zacznij od małego kroku już dzisiaj – zjedz jabłko, wypij szklankę wody i umów się na wizytę u lekarza, jeśli jesteś w grupie ryzyka. Pamiętaj, robisz to dla siebie!

SPODOBAŁ CI SIĘ TEN ARTYKUŁ? Wspomóż działania naszej Fundacji. 
W imieniu naszych podopiecznych dziękujemy za każdą pomoc!



Bibliografia:

https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne/program-badan-przesiewowych-raka-jelita-grubego

https://www.gov.pl/web/gis/program-profilaktyki-raka-jelita-grubego

https://bcmbonifratrzy.pl/aktualnosci/koniecznie-zajrzyj-w-jelito/

https://akademia.nfz.gov.pl/artykuly/rak-jelita-grubego-co-o-nim-wiesz/

https://bcmbonifratrzy.pl/lodz/diagnostyka/pracownia-endoskopowa/

Zdjęcia:

Freepik.com

Prezentowany materiał nie stanowi porady o charakterze medycznym, ma wyłącznie charakter informacyjny i nie może być traktowany jako specjalistyczna porada medyczna, forma diagnozy lub zalecenia w zakresie leczenia. Materiał nie może zastępować specjalistycznych badań lekarskich ani profesjonalnego doradztwa medycznego. Przed zastosowaniem jakichkolwiek procedur leczenia należy każdorazowo skonsultować się z lekarzem. Jedynie lekarz jest w stanie zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.